LƯƠNG THEO SẢN PHẨM LÀ GÌ VÀ CÁCH TÍNH MÀ HR NÀO CŨNG CẦN BIẾT

Lương theo sản phẩm là gì là một trong những thắc mắc hàng đầu của người lao động khi làm việc tại các doanh nghiệp đang áp dụng hình thức tính lương này. Nhận thấy được điều này, Link Power mong muốn được cung cấp các thông tin liên quan giúp quý vị giải đáp được câu hỏi này qua bài viết dưới đây. 

1. Lương theo sản phẩm là gì?

Trước khi tìm hiểu lương theo sản phẩm là gì, ta cần nắm được khái niệm chính xác của tiền lương. Theo Khoản 1, điều 90 Bộ luật lao động 2019 nêu rõ: “Tiền lương là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động theo thỏa thuận để thực hiện công việc. Nó bao gồm mức lương theo công việc hoặc chức danh, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.” 

Theo đó, có thể hiểu lương theo sản phẩm là hình thức trả lương mà các doanh nghiệp áp dụng để người lao động căn cứ vào số lượng, chất lượng sản phẩm để làm ra được sản phẩm và đơn giá sản phẩm được giao. 

Doanh nghiệp muốn trả lương theo sản phẩm cần phải xây dựng được định mức khoán sản phẩm cho người lao động ở một khoảng thời gian nhất định và xác định đơn giá tiền lương trên một sản phẩm. 

Như thế, người lao động sẽ nhận tiền lương dựa theo số sản phẩm mà chính họ làm ra trong một khoảng thời gian nhất định. Sản phẩm phải được tính hợp lệ dựa trên các quy định đã đưa ra trước đó. Dựa theo đó, nếu số lượng sản phẩm làm ra càng cao thì tiền lương cũng vì thế sẽ càng cao. 

Hình thức tính lương theo sản phẩm này cũng được trả theo thời gian định kỳ: theo ngày, theo tháng hoặc năm. Tuy nhiên, đa số hiện nay sẽ được tính theo tháng. 

2. Một số loại tính lương theo sản phẩm hiện nay

Với cách tính lương này, người lao động sẽ nhận thức rõ rệt được trách nhiệm và quyền lợi của mình. Từ đó, có phương án hoàn thành định mức hoặc tăng năng suất để tăng thu nhập cá nhân. 

Có thể chia lương theo sản phẩm thành một số loại như sau:

• Lương theo sản phẩm trực tiếp cá nhân: Được xác định căn cứ vào số lượng sản phẩm thực tế đã hoàn thành và đơn giá tiền lương cho một sản phẩm được  các doanh nghiệp quy định. Hình thức này khuyến khích được người lao động tăng năng suất và có thể tự tính được lương của mình nhưng có sự cạnh tranh cao, chạy theo lợi ích cá nhân.
• Lương theo sản phẩm tập thể: Hình thức này sẽ được áp dụng cho một nhóm người cùng thực hiện. Muốn áp dụng hình thức tập thể cần xác định được số tiền lương mà cả nhóm sẽ nhận được hoặc đơn giá cho từng sản phẩm mà cả nhóm sẽ phải thực hiện. Khi thực hiện theo hình thức này, doanh nghiệp sẽ thống nhất được cách tính lương dễ dàng hơn và tăng tính đoàn kết, tuy nhiên việc cá nhân ỷ lại là hoàn toàn có thể xảy ra.
• Lương theo sản phẩm gián tiếp: Số tiền nhận được của người lao động sẽ phụ thuộc vào kết quả sản xuất của người lao động chính.
• Lương theo sản phẩm có thưởng: Trả lương theo số lượng sản phẩm đã hoàn thành cộng với số tiền thưởng do vượt mức chỉ tiêu, chất lượng tốt. Hình thức này có khả năng tạo động lực cố gắng cho người lao động để tăng năng suất công việc nhưng có sự cạnh tranh cao, mang tính cá nhân hóa cao.

3. Cách tính lương theo sản phẩm mà HR nào cũng cần biết

Bên cạnh hiểu về lương theo sản phẩm là gì, HR tại các doanh nghiệp sẽ là người trực tiếp tiến hành tính lương nên việc nắm được công thức tính lương nói chung và lương theo sản phẩm nói riêng là việc làm rất cần thiết. Đối với mỗi loại tính lương sẽ có công thức riêng, cụ thể như sau:

a. Cách tính tiền lương theo sản phẩm trực tiếp cá nhân

Lương sản phẩm = số lượng sản phẩm hoàn thành * đơn giá sản phẩm

Trong đó: Đơn giá sản phẩm được tính giá tiền trên một đơn vị sản phẩm 

b. Cách tính tiền lương theo sản phẩm tập thể

Lương theo sản phẩm = Số lượng sản phẩm tập thể hoàn thành * đơn giá. 

c. Cách tính lương theo sản phẩm gián tiếp:

Lương sản phẩm = đơn giá sản phẩm phục vụ * số sản phẩm công nhân đạt được. 

d. Cách tính lương theo sản phẩm có thưởng:

Lương theo sản phẩm = lương sản phẩm + [(% tiền thưởng so với sản phẩm so với 1% hoàn thành vượt mức sản lượng * phần trăm hoàn thành vượt mức sản lượng)/100 * lương sản phẩm]. 

e. Các lưu ý khác liên quan đến tính tiền lương theo sản phẩm

Người lao động khi chọn hưởng lương theo sản phẩm vẫn sẽ được trả lương làm thêm theo giờ khi làm việc ngoài giờ. Đối với mỗi khung giờ, thời điểm sẽ có cách tính riêng: làm thêm ngày thường, ngày nghỉ, ngày lễ có hưởng lương. 

• Tiền lương làm thêm giờ ngày thường: Tiền lương = Đơn giá tiền lương sản phẩm ngày làm việc bình thường * mức ít nhất 150%.
• Tiền lương làm thêm giờ vào cuối tuần: Tiền lương = Đơn giá tiền lương sản phẩm ngày làm việc bình thường * mức ít nhất 200%.
• Tiền lương làm thêm giờ ngày lễ có lương: Tiền lương = Đơn giá tiền lương sản phẩm ngày làm việc bình thường * mức ít nhất 300%.

Theo điều 97 của Bộ luật Lao động 2019 có quy định rõ về kỳ hạn trả lương với người lao động. Cụ thể: Người lao động hưởng lương theo sản phẩm thì sẽ được trả lương theo thỏa thuận ban đầu của hai bên, nếu công việc phải làm trong nhiều tháng thì hằng tháng được tạm ứng tiền lương theo khối lượng công việc đã làm trong tháng đó. 

Doanh nghiệp có thể áp dụng nhiều hình thức trả lương khác nhau như tiền mặt hoặc qua tài khoản cá nhân được mở tại các ngân hàng. 

Tạm kết

Chắc hẳn, với những thông tin nêu trên đã có thể giúp quý vị hiểu được lương theo sản phẩm là gì. Đây là hình thức khá phổ biến, được nhiều doanh nghiệp áp dụng hiện nay nên để đảm bảo quyền lợi của mình, hãy tìm hiểu để có thể tự tính được lương của mình nhé!

Lương theo sản phẩm giúp doanh nghiệp gắn thu nhập với năng suất và kết quả đầu ra. Tuy nhiên, để triển khai hiệu quả và đảm bảo tính công bằng, cần có một hệ thống quản trị và đo lường rõ ràng. Nếu thiếu phương pháp bài bản, chính sách dễ gây mất cân đối và khó tối ưu hiệu suất tổng thể. Webinar sắp tới sẽ giúp bạn hiểu cách xây dựng và vận hành hệ thống BSC – KPI gắn với quản trị nhân sự. ĐĂNG KÝ NGAY.

Một số câu hỏi thường gặp

Lương theo sản phẩm là gì?

Lương theo sản phẩm là hình thức trả lương dựa trên số lượng và chất lượng sản phẩm hoặc công việc mà người lao động hoàn thành. Thu nhập của người lao động phụ thuộc trực tiếp vào kết quả làm việc, thay vì mức lương cố định, nên thường được áp dụng trong sản xuất hoặc công việc có thể đo lường rõ đầu ra.

Cách tính lương theo sản phẩm được thực hiện như thế nào?

Lương theo sản phẩm được tính dựa trên đơn giá cho mỗi sản phẩm hoặc công việc hoàn thành, nhân với số lượng thực tế mà người lao động đạt được. Ngoài ra, một số doanh nghiệp còn điều chỉnh mức lương dựa trên chất lượng sản phẩm hoặc các tiêu chí đánh giá hiệu suất để đảm bảo tính công bằng.

Ưu điểm và nhược điểm của lương theo sản phẩm là gì?

Hình thức này giúp tăng động lực làm việc và gắn thu nhập với hiệu quả lao động, nhưng cũng có thể gây áp lực về năng suất và ảnh hưởng đến chất lượng nếu không kiểm soát tốt. Do đó, doanh nghiệp cần cân bằng giữa số lượng và tiêu chuẩn chất lượng khi áp dụng.

Lương theo sản phẩm phù hợp với những công việc nào?

Lương theo sản phẩm phù hợp với các công việc có thể đo lường rõ ràng kết quả đầu ra như sản xuất, gia công, bán hàng theo doanh số hoặc các công việc có định mức cụ thể. Những vị trí khó định lượng hiệu quả thường không phù hợp với hình thức trả lương này.