HỆ SỐ LƯƠNG CƠ BẢN LÀ GÌ? CÁCH TÍNH NHƯ THẾ NÀO ?

Hệ số lương cơ bản là gì?

Hệ số lương là một chỉ số được dùng để áp dụng tính mức lương cơ bản cũng như một số chế độ khác. Hệ số này có sự chênh lệch, khác nhau giữa các cá nhân có cấp bậc, trình độ khác nhau. Nói tóm lại, đây là cơ sở để tính tiền lương, tiền làm thêm giờ, các chế độ BHXH, nghỉ phép,...

Hiện nay, các doanh nghiệp tư nhân không áp dụng theo cách tính lương theo hệ số lương cơ bản nhưng đây cũng được xem là căn cứ để xác định và xây dựng thang bảng lương tương ứng. Kết quả cuối cùng cần đảm bảo chi trả được lương phù hợp, hợp pháp và cân đối mức sống, sinh hoạt tối thiểu cho người lao động. 

Bên cạnh đó, hệ số lương cơ bản còn phụ thuộc nhiều vào chức vụ - ngành nghề và lĩnh vực khác nhau. Nếu chỉ số về hệ số này càng cao thì đồng nghĩa với việc bạn đang nắm giữ vị trí quan trọng trong công ty và thể hiện được năng suất làm việc cũng như kết quả tốt. 

Hiện nay, pháp luật quy định rõ doanh nghiệp áp dụng chỉ số hệ số lương tương ứng với các cấp bậc, bằng cấp khác nhau. Cụ thể: 

• Trình độ Đại học: hệ số lương cơ bản là 2.34
• Trình độ Cao đẳng: Hệ số lương cơ bản là 2.10
• Trình độ Trung cấp: Hệ số lương cơ bản là 1.86.

Hiểu đúng về lương cơ bản 

Đây là khoản tiền được ghi trong hợp đồng lao động dựa trên thỏa thuận giữa 2 bên là bên sử dụng người lao động và người lao động. Nó sẽ là căn cứ để tính và đóng các khoản tiền gồm: BHXH, BHYT, BHNT cho người lao động mà không bao gồm các khoản phụ cấp, tiền thưởng hay các phúc lợi khác. 

Theo quy định của Chính phủ, hệ số lương trong các công ty nhà nước được thực hiện theo hệ số lương phân cấp đối với người lao động có bằng Đại học, Cao đẳng và Trung cấp. 

Công thức tính lương cơ bản theo hệ số lương 

Công thức tính: Mức lương hiện hưởng = mức lương cơ sở x hệ số lương hiện hưởng

Cụ thể như sau:

• Mức lương cơ sở: Được điều chỉnh dựa trên các văn bản pháp luật hiện hành phù hợp với tình hình kinh tế, xã hội ở thời điểm đó. Mức lương này hiện nay là 1.490.000đ/tháng. 
• Hệ số lương hiện hưởng: được quy định ở từng nhóm cấp bậc sẽ có sự khác nhau. Đối với công chức, viên chức sẽ được xác định theo cách xếp loại công chức, viên chức dựa trên bảng hệ số lương được quy định tại Nghị định 204. 

Với mỗi ngành nghề, bên cạnh mức lương cơ bản, người lao động còn có thể được hưởng thêm các khoản phụ cấp dựa theo hệ số tương ứng. Mức thu nhập hàng tháng vì thế được tăng lên đáng kể. 

Mức năm cơ bản có sự điều chỉnh tăng dần qua các năm, từ năm 2013 cho tới nay. Cụ thể được thể hiện trong bảng dưới đây:

Một số nguyên tắc pháp lý trong điều chỉnh tiền lương hiện nay 

Để việc điều chỉnh tiền lương dựa trên hệ số lương cơ bản được thực hiện đúng, đủ và tuân thủ pháp luật, cần thiết phải đảm bảo các nguyên tắc pháp lý sau:

Tôn trọng sự thỏa thuận của các bên về tiền lương trong quan hệ lao động 

Tiền lương bản chất chính là sự đánh đổi của sức lao động. Chính vì vậy, nó cần được hình thành dựa trên sự thỏa thuận tự nguyện giữa 2 bên và không làm trái pháp luật. 

Tiền lương nằm trong nội dung hợp đồng lao động và cũng có thể là một nội dung của thỏa ước tập thể. Sự thỏa thuận này cần có sự tôn trọng lẫn nhau, đảm bảo thực hiện đầy đủ ở trong suốt thời gian hợp đồng có hiệu lực. 

Điều chỉnh tiền lương ở giới hạn nhất định 

Bên cạnh sự tôn trọng và thỏa thuận thì tiền lương còn cần được đảm bảo ở mức giới hạn nhất định. Nó thể hiện cho quy định: Mức lương theo công việc hoặc chức danh không được thấp hơn mức lương tối thiểu. Đồng thời, thông qua nguyên tắc này cũng đảm bảo được quyền lợi của người lao động một cách tốt nhất, có tính pháp lý cao. 

Đảm bảo công bằng và không phân biệt đối xử về tiền lương 

Nguyên tắc này có vai trò cụ thể hóa việc phân phối theo lao động, đảm bảo được sự công bằng trong thụ hưởng. Từ đó cũng nêu rõ quan điểm trả lương theo năng suất, chất lượng và hiệu quả lao động mà người lao động mang lại. Đồng thời, đây là một trong những cách giúp mang lại sự phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội.

Tính lương là một trong những đầu việc cơ bản của người làm nhân sự. Nếu bạn đang quan tâm đến các khóa học tiền lương và phúc lợi, mong muốn trở thành chuyên viên Payroll hoặc C&B, hãy để lại thông tin, Link Power sẽ liên hệ và tư vấn chi tiết.

Hiểu hệ số lương cơ bản giúp bạn bảo vệ quyền lợi và tính đúng thu nhập. Nhưng để vượt mốc sự nghiệp trong 2026, điều quyết định là năng lực làm chủ hệ thống: từ nguyên tắc pháp lý, cách điều chỉnh lương hợp lý, đến cách truyền thông chính sách để tạo niềm tin nội bộ.

Nếu bạn muốn có lộ trình nâng cấp rõ ràng theo vai trò, hãy đăng ký chương trình “Năng lực bứt tốc – Vượt mốc sự nghiệp” tại [LINK ĐĂNG KÝ].