Nhiều doanh nghiệp “tối ưu BHXH” nhưng lại tự tăng rủi ro truy thu và phạt: tách lương đóng, chậm/nợ đóng, hồ sơ lệch, trộn phúc lợi vào lương, cố định KPI/hoa hồng. Xem cách tối ưu đúng, an toàn và bền vững.
Trong thực tế vận hành HR–C&B, “tối ưu bảo hiểm xã hội” không đồng nghĩa với đóng thấp bằng mọi giá. Tối ưu đúng là: thiết kế cấu trúc Total Rewards hợp lý, quản trị payroll chuẩn, hồ sơ thống nhất, tuân thủ pháp luật, để vừa kiểm soát chi phí vừa giữ được niềm tin người lao động.
Bảo hiểm xã hội không phải “bài toán đổi tên cho khéo”. Từ Luật BHXH 2024 đến Nghị định 158/2025 đều đi theo một hướng xác định nghĩa vụ đóng dựa trên bản chất khoản chi và cách nó được thỏa thuận/chi trả, không phải mỹ từ bạn đặt trong bảng lương.
Nên nếu doanh nghiệp đang “tối ưu” theo kiểu tiện tay, thì bạn không tiết kiệm mà bạn đang tích rủi ro cho Công ty; chuẩn bị truy thu; chuẩn bị tiền phạt và tranh chấp cũng như khủng hoảng niềm tin nội bộ. Thậm chí có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự bởi những thay đổi của luật "bảo hiểm xã hội" trong những năm trở lại đây. Mà Bạn còn chưa nắm bắt và hiểu biết hết
Cùng Link Power khám phá sau 5 sai lầm phổ biết mà nhiều Doanh nghiệp đang triển khai mà gặp phải:
Nhiều doanh nghiệp “tối ưu” bằng cách đổi tên cấu phần: đổi “phụ cấp” thành “hỗ trợ”, đổi “lương” thành “bổ sung”… nhưng bản chất chi trả vẫn cố định, trả đều và gắn chặt vào thu nhập tháng. Khi thanh tra BHXH vào cuộc, họ không đánh giá theo tên gọi trên bảng lương, mà soi đúng 3 điểm mấu chốt:
Cho nên Chuyên gia tư vấn của Link Power thưởng đặt câu hỏi dành cho CEO hoặc HRD trong những dự án xây dựng hệ thống Lương thưởng 3Ps hay Total Rewards không phải là “khoản này tên gì”, mà là: nếu ngày mai thanh tra hỏi “vì sao khoản này không tính đóng?” Thì Anh Chị trả lời bằng logic pháp lý nào? và dựa trên bản chất chi trả nào? và hồ sơ chứng từ cụ thể chứng minh là gì?, hay tất cả đều mơ hồ và chỉ bằng một cái tên mang tính marketing thay tên đổi họ?
Trộn phúc lợi vào lương thưởng là một sai lầm “kinh điển” khi doanh nghiệp tìm cách tối ưu BHXH: thay vì tổ chức phúc lợi đúng nghĩa, doanh nghiệp tiền hóa thành khoản trả đều hằng tháng như ăn trưa, xăng xe, điện thoại, nhà ở… rồi gộp tất cả thành một “cục” thu nhập cố định (thường đặt tên là phụ cấp/hỗ trợ).
Trong khi đó, Thông tư 10/2020/TT-BLĐTBXH đã hướng dẫn rõ: các “chế độ và phúc lợi khác” (ví dụ: tiền ăn giữa ca; hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại; tiền nhà ở; tiền giữ trẻ, nuôi con nhỏ; trợ cấp, hỗ trợ khác…) nên ghi thành mục riêng trong hợp đồng lao động để phản ánh đúng bản chất khoản chi.
Vấn đề là nhiều doanh nghiệp “lười thiết kế” hệ thống Total Rewards và quy chế chi trả, nên dồn tất cả vào một khoản trả đều – trả cứng – gắn chặt vào thu nhập tháng. Hệ quả rất dễ đoán: phúc lợi bị hiểu thành lương/thu nhập mang tính tiền lương, và khi đã bị hiểu là “lương” thì rủi ro phát sinh nghĩa vụ đóng và truy thu BHXH tăng lên.
Cố định hóa thu nhập biến động là sai lầm khiến nhiều doanh nghiệp vừa “tối ưu sai”, vừa tự tăng rủi ro vận hành. Hoa hồng, thưởng KPI, thưởng chuyên cần… vốn dĩ phải biến động theo kết quả/điều kiện (có thể bằng 0 nếu không đạt). Nhưng khi doanh nghiệp biến chúng thành khoản “mặc định có”, trả đều hàng tháng như lương cứng, thì bản chất khoản chi bắt đầu dịch chuyển từ thưởng theo hiệu suất sang thu nhập ổn định.
Hậu quả kép
Một sai lầm phổ biến khi “tối ưu BHXH” là doanh nghiệp chỉ đóng trên lương cơ bản, còn phần còn lại đẩy sang phụ cấp/khoản bổ sung, rồi “đổi tên” cho mềm tai như hỗ trợ/phúc lợi nhưng thực chất trả đều và cố định hàng tháng.
Từ 01/07/2025, Luật BHXH 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP đã làm rõ cách xác định tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc theo từng nhóm đối tượng; với nhóm người lao động thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định (nhóm phổ biến trong doanh nghiệp), tiền lương tháng làm căn cứ đóng có thể bao gồm mức lương theo công việc/chức danh, phụ cấp lương, và các khoản bổ sung khác xác định được mức tiền cụ thể, thỏa thuận trong HĐLĐ và trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương.
Vì vậy, việc “tách cho đẹp sổ” nhưng bản chất vẫn là khoản chi cố định – trả đều – gắn chặt vào thu nhập tháng có thể khiến doanh nghiệp tăng rủi ro bị điều chỉnh nghĩa vụ đóng và truy thu.
Một số doanh nghiệp vì áp lực dòng tiền đã chọn cách dồn BHXH theo quý/theo “đợt”, chậm vài tuần đến vài tháng; thậm chí “tạm thời” không kê khai đủ người tham gia hoặc đóng thiếu mức. Nhưng đây là lựa chọn rủi ro cao, vì khung xử lý hành vi chậm đóng, trốn đóng đã được siết chặt: cơ quan BHXH có trách nhiệm xác định hành vi, xác định số tiền và số ngày chậm/trốn, thông báo đối chiếu và tổ chức thu khoản phải nộp thêm.
Đáng chú ý, theo thông tin công bố trên Báo Chính phủ và truyền thông chính thức của BHXH Việt Nam, doanh nghiệp có hành vi chậm đóng/trốn đóng phải nộp thêm số tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền và số ngày chậm/trốn đóng (theo quy định mới; lộ trình hiệu lực được nêu trong các văn bản/ thông báo liên quan).
Nhìn lại 5 sai lầm phổ biến khi “tối ưu BHXH”, điểm chung không nằm ở tên gọi khoản chi, mà nằm ở bản chất chi trả, cách ghi nhận hồ sơ và kỷ luật vận hành. Chỉ cần lệch một mắt xích—từ hợp đồng lao động, quy chế lương thưởng, bảng lương đến kê khai BHXH—doanh nghiệp có thể đối mặt với rủi ro tăng nghĩa vụ đóng, truy thu, phạt chậm/trốn đóng, đồng thời làm suy giảm niềm tin của người lao động.
Vậy đâu là cách “tối ưu đúng” để vừa kiểm soát chi phí, vừa an toàn pháp lý và giữ vững hệ thống Total Rewards? Dưới đây là giải pháp khắc phục theo hướng thực chiến, có thể áp dụng ngay cho CEO/HRD/C&B và Finance. Khung phân loại nào để CEO/HRD quyết nhanh khoản nào nên nằm ở đâu?
Với kinh nghiệm của Link Power đã làm tư vấn cho doanh nghiệp trong quá trình xây dựng hệ thống lương 3Ps. Link Power chia sẻ với Anh Chị một số kinh nghiệm cốt lõi như sau để giúp Anh Chị có thể chuẩn hoá từng bước với 3 nhóm sau:
Tối ưu BHXH bền vững là cuộc chơi của thiết kế hệ thống, không phải “đổi tên cấu phần”. Khi doanh nghiệp làm đúng cấu trúc Total Rewards + payroll chuẩn + hồ sơ đồng bộ, bạn vừa giảm rủi ro truy thu/phạt, vừa nâng được niềm tin – thứ giữ chân người giỏi mạnh hơn cả tiền.
Nếu Bạn muốn tối ưu chi phí BHXH theo cách hợp pháp và bền vững vừa đáp ứng tuân thủ các quy định của Pháp luật hiện hành vừa nâng cao hiệu suất, năng suất làm việc của đội ngũ thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả. Hãy liên hệ với Link Power để được tư vấn gói giải pháp
Có. Theo thông tin công bố trên Báo Chính phủ về quy định mới, khoản tính thêm có thể là 0,03%/ngày trên số tiền chậm đóng/trốn đóng (theo quy định áp dụng).
Với nhóm hưởng lương do NSDLĐ quyết định, có thể bao gồm: mức lương theo công việc/chức danh, phụ cấp lương, và khoản bổ sung khác xác định được mức tiền cụ thể, trả thường xuyên, ổn định (theo Luật BHXH 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP).
Cần xem bản chất và cách ghi nhận. Hỏi đáp của cơ quan BHXH địa phương có đề cập nhóm khoản này theo hướng phúc lợi/hỗ trợ trong thực tiễn ghi nhận.
BHXH Việt Nam nêu khung “mức sàn–mức trần” theo Luật BHXH 2024, trong đó có quy định mức trần gắn với mức tham chiếu
Muốn ngồi cùng bàn chiến lược, HR buộc phải dịch dữ liệu sang ngôn ngữ kinh doanh, chứng minh chi phí nhân sự có tác động đến sự tăng trưởng của tổ chức. Cùng Link Power khám phá 5 bộ chỉ số dưới đây!
Doanh nghiệp muốn tăng trưởng bền vững cần có đội ngũ phù hợp với mục tiêu ở từng giai đoạn. Điều này khiến việc xây dựng kế hoạch tuyển dụng nhân sự trở thành một nhiệm vụ chiến lược. Một bản kế hoạch rõ ràng giúp doanh nghiệp chủ động về nguồn lực, tối ưu chi phí và nâng cao chất lượng tuyển dụng. Phần nội dung dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về kế hoạch tuyển dụng nhân sự và các bước để lên kế hoạch.
Trong phỏng vấn, nhà tuyển dụng muốn nghe cách bạn giải quyết vấn đề và tạo ra kết quả. Do đó, một kỹ năng kể chuyện rõ ràng sẽ giúp ứng viên thể hiện năng lực thực tế của mình. Mô hình STAR trong phỏng vấn chính là phương pháp để bạn trình bày trải nghiệm theo cách súc tích và logic. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn chi tiết cách áp dụng đúng mô hình STAR.
Deal lương là bước quan trọng khi ứng tuyển, vì nó quyết định quyền lợi trực tiếp của bạn khi bắt đầu công việc mới. Nhiều ứng viên có năng lực tốt nhưng chưa biết cách thương lượng, dẫn đến mức thu nhập thấp hơn giá trị thực tế. Khi bạn nắm đúng kỹ năng deal lương và biết cách trao đổi với nhà tuyển dụng, cơ hội nhận mức lương phù hợp sẽ cao hơn rất nhiều. Bài viết này giúp bạn hiểu cách chuẩn bị và áp dụng chiến lược thương lượng hiệu quả.
Trong doanh nghiệp, Recruiter giữ vai trò kết nối doanh nghiệp với nhân tài phù hợp. Đây là vị trí nền tảng trong hệ thống nhân sự, ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng đội ngũ. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ recruiter là gì, recruiter làm gì hằng ngày và những yêu cầu về nghề nghiệp. Nếu bạn đang cân nhắc theo đuổi con đường tuyển dụng chuyên nghiệp, nội dung dưới đây sẽ giúp bạn tự đưa ra đánh giá phù hợp.
Kỹ năng phỏng vấn là năng lực bắt buộc của một người làm nhân sự, thu hút nhân tài hay quản lý của các phỏng ban. Trong tuyển dụng, phỏng vấn là bước quan trọng nhằm đánh giá chất lượng ứng viên trước khi đưa ra quyết định cuối. Vậy làm sao để phát huy kỹ năng phỏng vấn, giúp buổi phỏng vấn diễn ra trơn tru. Hãy cùng tìm hiểu qua góc nhìn của các chuyên gia từ Link Power nhé.