Hầu hết nhân tài rời đi không phải vì lý do cá nhân, gia đình hay áp lực công việc. Nguyên nhân sâu xa đến từ quản lý cấp trung – những người trực tiếp làm việc, giao nhiệm vụ và đánh giá nhân viên hằng ngày. Khi cách quản lý thiếu chuyên nghiệp, không công bằng hoặc không quan tâm đến con người, nhân sự giỏi sẽ dần mất động lực và lựa chọn rời bỏ doanh nghiệp, dù mức lương hay công việc không quá tệ.
Là một nhà quản lý đồng nghĩa với việc bạn có quyền và khả năng tạo ảnh hưởng lên người khác. Những nhà quản lý giỏi biết cách truyền động lực, định hướng và hỗ trợ nhân viên phát triển. Ngược lại, các nhà quản lý yếu kém thường tạo áp lực vô hình, khiến nhân viên cảm thấy không được ghi nhận, không được lắng nghe và cuối cùng là nghỉ việc để tìm môi trường tốt hơn.
Theo ông Phi Pitt – chuyên gia phát triển quản lý tại Đại học Metropolitan University (Anh), phần lớn nhân sự tài năng nghỉ việc không phải vì công ty, mà vì người quản lý trực tiếp. Qua quá trình nghiên cứu và quan sát thực tế, ông đã chỉ ra nhiều dấu hiệu phổ biến trong cách quản lý khiến nhân viên giỏi mất niềm tin và quyết định ra đi.
Vì sao nhân sự tài năng xin nghỉ việc?
Ông Phi Pitt chia sẻ rằng vào cuối tháng trước, ba người bạn của ông – đều là nhân sự tài năng – đã đồng loạt xin nghỉ việc. Điều đáng chú ý là họ làm việc trong ba lĩnh vực hoàn toàn khác nhau gồm xây dựng, truyền thông và bán lẻ. Tuy nhiên, lý do nghỉ việc mà họ đưa ra lại gần như giống hệt nhau, cho thấy vấn đề nằm ở cách quản lý chứ không phải đặc thù ngành nghề.

Những nhân sự này cho biết họ thường xuyên làm tốt các công việc được giao thêm nhưng không nhận được sự ghi nhận tương xứng. Công sức bỏ ra không được đánh giá đúng mức, thu nhập không thay đổi và người quản lý cũng hiếm khi quan tâm đến cảm xúc hay khối lượng công việc của họ trong quá trình làm dự án.
Bên cạnh đó, họ không nhìn thấy cơ hội thăng tiến rõ ràng trong tương lai. Một số người phải đảm nhận thêm nhiều công việc ngoài chuyên môn, trong khi người quản lý lại nhận toàn bộ công trạng. Tệ hơn, có trường hợp quản lý cố tình không đề bạt cấp dưới để giữ vị trí của mình, khiến nhân viên mất động lực cống hiến lâu dài.
4 đặc điểm của quản lý cấp trung khiến nhân tài rời đi
Để giữ chân nhân sự giỏi, doanh nghiệp cần lựa chọn những nhà quản lý vừa có tâm vừa có tầm. Trên thực tế, nhiều quản lý cấp trung lại vô tình hoặc cố ý mắc phải những sai lầm nghiêm trọng trong cách điều hành đội nhóm. Dưới đây là bốn đặc điểm phổ biến nhất của quản lý cấp trung yếu kém khiến nhân tài lần lượt rời bỏ công ty.
1. Quản lý cấp trung phản hồi quá nhiều hoặc không phản hồi
Theo nghiên cứu của The Predictive Index® trên 5.103 nhà quản lý, những người đưa ra lượng phản hồi vừa phải cho nhân viên được đánh giá cao nhất, với điểm trung bình 8,6 trên thang điểm 10. Ngược lại, những quản lý không đưa ra phản hồi nào chỉ đạt 4,2 điểm, còn những người phàn nàn hoặc chỉ trích quá nhiều cũng chỉ đạt 4,5 điểm.
Điều này cho thấy phản hồi không chỉ cần thiết mà còn phải đúng mức. Phản hồi hợp lý giúp nhân viên hiểu mình đang làm tốt hay chưa, cần cải thiện ở đâu và cảm thấy được quan tâm. Nhà quản lý chuyên nghiệp nên coi phản hồi là công cụ phát triển con người, thay vì chỉ dùng để chỉ trích hoặc bỏ mặc nhân viên.
2. Quản lý cấp trung không đầu tư vào con người
Trong chương trình nghiên cứu con người, khi khảo sát 105 đặc điểm của nhà quản lý, các nhà nghiên cứu nhận thấy quản lý yếu kém thường không quan tâm đến sự phát triển chuyên môn của nhân viên. Đây là một trong những nguyên nhân lớn khiến nhân sự giỏi cảm thấy bị bỏ rơi và không nhìn thấy tương lai tại doanh nghiệp.

Nhân viên toàn thời gian dành khoảng một phần tư cuộc đời cho công việc, vì vậy học tập và phát triển sự nghiệp là ưu tiên hàng đầu. Nhiều doanh nghiệp lớn như Facebook đã chỉ ra rằng nhóm nhân sự từ 25 đến 34 tuổi đặc biệt coi trọng cơ hội học hỏi. Khi không được đào tạo và phát triển, nhân tài sẽ chủ động tìm môi trường tốt hơn.
3. Lộ trình phát triển nghề nghiệp không rõ ràng
Nhân viên giỏi luôn mong muốn hoàn thành tốt công việc và phát triển sự nghiệp lâu dài. Tuy nhiên, nhiều quản lý cấp trung lại không xây dựng mục tiêu hay lộ trình nghề nghiệp rõ ràng cho cấp dưới. Điều này khiến nhân viên làm việc lâu năm cảm thấy mơ hồ, mất phương hướng và dần trở nên chán nản.
Theo nghiên cứu của Gallup trên 7.272 người trưởng thành, có đến một nửa số người nghỉ việc vì quản lý tồi. Trong đó, việc không có mục tiêu và lộ trình phát triển rõ ràng ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và sự gắn bó của nhân viên. Quản lý cần đồng hành cùng nhân viên trong việc định hướng tương lai nghề nghiệp.
4. Quản lý cấp trung phân biệt đối xử với nhân viên
Một số nhà quản lý thường ưu ái những nhân viên có hiệu suất cao và bỏ quên phần còn lại của đội nhóm. Dù việc ghi nhận người làm tốt là cần thiết, nhưng sự thiên vị quá mức sẽ khiến những nhân viên khác cảm thấy không công bằng và bị xem nhẹ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tinh thần làm việc và văn hóa doanh nghiệp.

Quản lý cấp trung giỏi là người biết đánh giá đúng năng lực, khen thưởng hợp lý và đối xử công bằng với mọi thành viên. Khi nhân viên cảm thấy được tôn trọng và nhìn thấy giá trị của mình trong tập thể, họ sẽ sẵn sàng gắn bó và cống hiến lâu dài cho doanh nghiệp.
Kết luận
Nhân tài rời đi không phải vì công việc quá khó, mà vì họ không được quản lý và dẫn dắt đúng cách. Doanh nghiệp muốn phát triển bền vững cần bắt đầu từ việc nâng cao chất lượng quản lý cấp trung. Một nhà quản lý có tâm, có tầm sẽ là yếu tố then chốt giúp giữ chân nhân sự giỏi và xây dựng đội ngũ vững mạnh.
Một số câu hỏi thường gặp
Quản lý cấp trung phản hồi như thế nào khiến nhân viên mất động lực?
Quản lý không đưa ra phản hồi phù hợp — quá ít hoặc chỉ trích quá nhiều — khiến nhân viên không biết mình đang làm tốt hay cần cải thiện ở đâu, làm giảm tinh thần và động lực gắn bó với công việc.
Việc không có lộ trình nghề nghiệp rõ ràng ảnh hưởng thế nào đến nhân tài?
Khi quản lý không xây dựng mục tiêu và lộ trình phát triển rõ ràng, nhân viên giỏi sẽ dễ cảm thấy mất phương hướng, chán nản và ít thấy động lực gắn bó lâu dài với công ty.
Người quản lý cấp trung nên làm gì để giữ chân nhân tài?
Quản lý cần quan tâm đến phát triển chuyên môn của nhân viên, đánh giá đúng năng lực, đối xử công bằng và đồng hành cùng họ trong mục tiêu nghề nghiệp để tăng gắn kết và giảm tình trạng nhân tài ra đi.